بداهه نوازی ویلن – مجتبی میرزاده

۲۸۵۷۸۶-۰۳۵۰۰۴۹۸۰۲۵p01

سلام

مجتبی میرزاده (زاده ۱۳۲۴ کرمانشاه – درگذشته ۲۶ تیر ۱۳۸۴ تهران) نوازنده ویولن، کمانچه، سه تار و آهنگساز کلاسیک، سنتی و پاپ ایرانی است.

وی برای هنرمندان بسیاری آهنگ ساخته است. آثار وی بویژه در موسیقی کردی در زمرهٔ شاهکارهای این موسیقی قلمداد می‌شوند. وی همچنین آهنگ‌سازی فیلم‌های چندی را بر عهده داشت.

مجتبی میرزاده در خلق آثار موسیقی مرزی نمی‌شناخت، از تکنوازی ویلن در موسیقی کردی و فارسی گرفته تا نوازندگی به همراه گروه در ضبط‌های استودیویی، از موسیقی محلی گرفته تا موسیقی کلاسیک غربی و پاپ، جاز و بلوز، از موسیقی سنتی تا ترانه‌های کوچه بازاری و سرودهای انقلابی و موسیقی فیلم.

مجتبی میرزاده را می‌توان مظهری کامل از استعدادی درخشان و خود آموخته دانست. میرزاده هنگام تک نوازی و بداهه سرایی با ویلن، یک نوازنده‌ی آزاد به معنای مطلق کلمه بود. کمان و پنجه های او به سبک بالی، دنیای موسیقی‌های گوناگون را در می نوردید. این سفر عجیب می‌توانست از درآمدی در مایه‌ی بیات اصفهان شروع شود، به فرازهایی مشهور از موسیقی کولیان اروپای شرقی پیوند بخورد، سپس به نغمه‌ای رقصان از موسیقی کردی فرود آید و از همان جا موتیف‌هایی از یک اثر مشهور کلاسیک و رمانتیک را طی کند.

این آلبوم را بشنوید تا به توانایی های وی پی ببرید ، در ادامه زندگی استاد را نیز مطالعه بفرمایید

دانلود لوح ۱

دانلود لوح ۲

زندگینامه[ویرایش]

مجتبی میرزاده در سال ۱۳۲۴ خورشیدی در کرمانشاه بدنیا آمد،[۱] به سبب شغل پدرش که کارمند دولت بود به مدت چند سال به کرمانشاه رفتند. خودش می‌گوید که علاقه او به موسیقی در اوان کودکی و از سن سه سالگی، زمانیکه برای شنیدن موسیقی رادیو همسایه به آنجا کشیده می‌شد، شروع شده است. ابتدا با نواختن سازهایی که خود با نعلبکی و سیم و تیغ و… می‌ساخت نیاز خود را به موسیقی ارضا می‌کرد، سپس زمانیکه ۱۴ سال داشت و به کرمانشاه برگشته بودند دوست پدرش که علاقه مجتبی را به موسیقی می‌بیند پیشنهاد خریدن یک ویولن به او می‌دهد. مجتبی میرزاده پیش از ویولن مدتی با سنتور برادر بزرگتر تمرین موسیقی کرده بود. با خریدن ویولن (که بزودی ماندگارترین آثار موسیقی کردی با آن اجرا شد) چون معلمی برای یادگیری ویولن نمی‌یابد خود با استفاده از آهنگ‌های آن زمان رادیو شروع به یادگیری ویولن و بعدها کار طاقت فرسای یادگیری نت (بدون معلم و با مقایسه آهنگ‌های رادیو و نت نوشته آنها) می‌کند. او در مسابقات اردوی رامسر شرکت می‌کند و رتبه اول را در رشته نوازندگی ویولن کسب می‌کند (مقام دوم را محمد یاحقی فرزند استاد حسین یاحقی کسب می‌کند). در سال ۱۳۳۹ همکاری خود را با رادیو کرمانشاه آغاز می‌کند و در این مدت آثاری ماندگار در موسیقی کردی با همکاری و سرپرستی وی خلق می‌شود. بی شک نقش مجتبی میرزاده در معرفی بسیاری از خوانندگان انکار ناپذیر است. در سال ۱۳۴۶ خورشیدی به تهران می‌آید و در سال ۱۳۴۷ همکاری خود را با ارکسترهای باربد، نکیسا و فارابی به عنوان نوازنده ویولن آغاز می‌کند. ساز تخصصی او ویولن و کمانچه و با سه تار و سنتور آشنایی کامل داشت. در کارنامه او تعداد زیادی آثار موسیقی سنتی، فولکلور و پاپ همراه با بیش از ۴۰ موسیقی فیلم به چشم می‌خورد.

نوازندگی[ویرایش]

با وجودی که مجتبی میرزاده نوازندگی خود را متأثر از نوازندگی پرویز یاحقی می‌دانست و همیشه با احترام و فروتنی از ایشان یاد می‌کرد اما شخصیت مستقل ویولن میرزاده کاملاً مشهود و دارای ویژگی‌های مختص خود است. در ویولن میرزاده تکنیک‌های غربی نوازندگی ویولن همراه با شیرینی موسیقی ایرانی نمود دارد تریوله‌های قدرتمند و سریع، گلیساندوهای کم اما بجا و آرشه کشی نرم اما مستحکم از خصوصیات نوازندگی اوست. «چهار مضراب شوشتری» تکنوازی ویلن، به همراهی تنبک بیژن کامکار، توانایی و قدرت کم‌نظیر و حتی بی نظیر او را در نوازندگی ویلن ایرانی به خوبی نشان می‌دهد (آلبوم «بداهه نوازی ویلن مجتبی میرزاده»)… افسوس که در سالهای آخر زندگی و در اوج تجربه و خلاقیت، همانند بسیاری دیگر از هنرمندان، به دلیل جفای زمانه، گوشه سکوت و خاموشی گزید و هنر موسیقی ایرانی از نبوغش بی نصیب ماند.

وی از جمله برترین نوازندگان کمانچهٔ ایران بود او به شدت از بی مهری اهنگسازان نسبت به ساز کمانچه گله مند بود و همیشه به کمانچه نگاه ویژه‌ای داشت و معتقد بود که نوازندگی در کمانچه نباید متأثر از نوازندگی از ساز ویلن باشد چرا که روح این دو ساز از هم جداست. سبک کمانچه نوازی وی کاملاً ابداعی و مختص به خودش بود.

دربارهٔ وی[ویرایش]

صادق نوجوکی آهنگساز برجسته تاریخ موسیقی ایران، در مصاحبه‌ای در وصف وی می‌گوید: «مجتبی از نظر قدرت نوآوری و ابداع بهترین نوازنده‌ای بود که در طول عمرم دیدم».

میلاد کیایی نوازنده برجسته سنتور، خاطره‌ای نقل می‌کند که شنیدنی است: در یک مهمانی، میزبان موسیقی زیبایی گذاشت که من متوجه شدم که این موسیقی باید ساخته یک ایرانی باشد. در حالی که دیگر مهمانان می‌گفتند خیر این آهنگساز روسی یا خارجی است. من با اطمینان گفتم این آهنگساز قطعاً ایرانی و مرجحاً میرزاده است. زیرا کمانچه ­ای در اثر بود که من ذهنم به وی معطوف شد. منتها من چون موسیقی را قبلاً نشنیدم، نتوانستم اظهارنظر قاطع کنم. به همین خاطر، گفتم چه خوب است که با خود میرزاده در میان بگذاریم. با وی تماس گرفتیم. برای وی موسیقی را گذاشتیم وی گفت: بله! کاری از من است. موسیقی فیلم «دالاهو» است. تعریف می­ کرد من یکبار صبح رفتم استودیو در اتاق فرمان استودیو نشستم و فیلم را دیدم به صورت بداهه این موسیقی را ساختم. می‌گفت عمده سازهای ارکستر را خودم زدم (تا جایی که تبدیل به یک ارکستر بزرگ شده بود!) یکی از ویژگی‌های میرزاده این بود که همواره در پشت صحنه کارهای هنری می­کرد.

آهنگسازی و تنظیم[ویرایش]

از ویژگی‌های منحصر بفرد تنظیم‌های مجتبی میرزاده می‌توان به تنظیم‌های جدید، و عدم شباهت کارهای او به دیگران و حتی کارهای قبلی خود اوست، که نشان دهنده خلاقیت هنری او و دید صحیح او نسبت به هنر است. در زیر می‌توان به تعدادی از آنها اشاره کرد:

  • آهنگ‌های معروف موسیقی کردی با صدای حسن زیرک و مظهر خالقی
  • آلبوم «راز گل» با صدای علیرضا افتخاری
  • ترانه‌های «دایه دایه» (موتورچی)، «بزران بزران»، «میری» (جنگ لران)، «دالکه»، «تفنگ»، «زندگی»، «قدم خیر»، و … در موسیقی لری با صدای رضا سقایی
  • آلبوم «نوروز آوارگان» با صدای عبدالوهاب مددی (موسیقی افغانی)
  • آلبوم «به یاد آن گذشته» با صدای همایون کاظمی
  • آلبوم‌های «زلف بنفشه»، ” یوسف گمگشته «و» نفس باد صبا ” با صدای نادر گلچین
  • آلبوم «مست عشق» با صدای اکبر گلپایگانی(گلپا)
  • تنظیم آهنگ‌های اشک و آه (آشیونه)، اوستا کریم، زندگی قشنگه، ببخش، کاشکی دوستت نداشتم، نمیخوام، با صدای هایده
  • آهنگسازی و تکنوازی بسیاری دیگر آهنگ‌ها با صدای خوانندگانی چون: هایده، معین، گوگوش، داریوش اقبالی، و…

سرودهای انقلابی[ویرایش]

برخی از تکنوازی‌ها[ویرایش]

 

6 thoughts on “بداهه نوازی ویلن – مجتبی میرزاده

  1. Jamal Nasimi ۲۴ مرداد ۱۳۹۴ at ۱۱:۰۰ ق.ظ

    درود و سپاس جناب قاسمی عزیز برای این اثر زیبا و ماندگار.روانش شاد و یاد و نامش جاودان باد

    • حسین ۲۴ مرداد ۱۳۹۴ at ۱۱:۳۷ ق.ظ

      سلام آقای نسیمی.ببخشید با توجه به اینکه شما کرد هستین خواستم بگم استاد میرزاده یه ترانه ی کردی رو اگه اشتباه نکنم با صدای مظهر خالقی دارن که من ازتون می خوام لطف کنید و معنی فارسی ترانه رو هر جور شده برام بفرستین . با تشکر.

      اگه اشتباه نکنم اولش اینه : مستانه بنالینی

      آدرس وبلاگ:

      rahi-moayyeri.persianblog.ir

      • Jamal Nasimi ۲۴ مرداد ۱۳۹۴ at ۶:۵۵ ب.ظ

        سلام جناب حسین بزرگوار.متاسفانه من اون آهنگی که مد نظرتون هست رو متوجه نشدم.چنانچه بتوانید لینک ترانه مورد نظرتون رو در همینجا قرار بدید تا بنده اون رو بشنوم و ترجمه اش رو خدمت شما تقدیم کنم.موفق باشید.

  2. Jamal Nasimi ۲۷ مرداد ۱۳۹۴ at ۶:۰۴ ب.ظ

    با درود خدمت شما دوست ارجمند جناب حسین خان.البته من متن این ترانه رو در اختیار نداشتم و از آنچه که از استاد مظهر خالقی در ترانه متوجه شدم برای شما ترجه کردم.به هر حال امیدوارم که مورد پسند و استفاده شما قرار بگیره.پاینده باشید.

    ******

    مەستانە دەناڵێنێ لەم گوڵشەنە دا قەناری

    وەستاوە لەسایەی سۆمبۆل گوڵی وەرزی بەهاری

    دڵشادە بە لەنجەی گوڵ پێشکاوە بە بای بەهاری

    حەیرانی چەمەن قومری دەڵێ بەزمی بەهاری

    دەمسازە لەگەڵ مەستان،خەمڵیوە خەیاڵاتی

    بەزمێکە زەریف و جوان،ئاواتیە ئاواتی

    ***

    بەزمێ لەچەمەنزاری،سەرتاسەری کوردەواری

    چەند خۆشە ئیلاهی چەند بەری خێڵ و دەواری

    ڕەنگینە دەروو دەشتی،سەرشانی کەل و هەواری

    ڕەبی چ بەهەشتێکه چەم و دۆڵ و کەناری

    وەک نەقشی دەسیمایی،شاخ و چەمەن و کانی

    نەقشێکە زەریف و جوان،ئاواتیە ئاواتی

    ترجمه فارسی:

    در این گلشن،قناری در حالیکه زیر سایه سنبل(گل فصل بهار)ایستاده
    است،مستانه می نالد.

    قمری از ناز و عشوه گلها و نسیم خنک باد بهاری دلشاد و سرخوش است و
    ترانه بهاری سرداده است.

    با مستان دمساز شده و خیالاتش را آراسته،بزمی ظریف و زیباست و این
    نهایت آرزویش است که همیشه شرخوش شاد باشد و در بزم بهاری چهچه مستانه سر دهد.

    در سراسر چمنزار و دشتهای کُردستان،بزم و شوری برپاست.

    چقدر باصفا و خوش است اطراف عشایر کوچ نشین و چادرنشینان.

    دشت و چمن و طبیعتش رنگین است

    به راستی که چه بهشت زیباییست چشمه ها،کوه ها،دره ها و دشتهای این سرزمین

    همانند تابلویی نقاشی شده،این طبیعت و سرزمین،نقشی ظریف و زیبا دارد.سرسبزی
    و پایندگی این سرزمین آرزوی دیرینه ام هست.

  3. Jamal Nasimi ۳۱ مرداد ۱۳۹۴ at ۷:۵۴ ب.ظ

    با درود خدمت شما دوست ارجمند جناب حسین خان.البته من متن این ترانه رو در اختیار نداشتم و از آنچه که از استاد مظهر خالقی در ترانه متوجه شدم برای شما ترجه کردم.به هر حال امیدوارم که مورد پسند و استفاده شما قرار بگیره.پاینده باشید.

    ******

    مەستانە دەناڵێنێ لەم گوڵشەنە دا قەناری

    وەستاوە لەسایەی سۆمبۆل گوڵی وەرزی بەهاری

    دڵشادە بە لەنجەی گوڵ پێشکاوە بە بای بەهاری

    حەیرانی چەمەن قومری دەڵێ بەزمی بەهاری

    دەمسازە لەگەڵ مەستان،خەمڵیوە خەیاڵاتی

    بەزمێکە زەریف و جوان،ئاواتیە ئاواتی

    ***

    بەزمێ لەچەمەنزاری،سەرتاسەری کوردەواری

    چەند خۆشە ئیلاهی چەند بەری خێڵ و دەواری

    ڕەنگینە دەروو دەشتی،سەرشانی کەل و هەواری

    ڕەبی چ بەهەشتێکه چەم و دۆڵ و کەناری

    وەک نەقشی دەسیمایی،شاخ و چەمەن و کانی

    نەقشێکە زەریف و جوان،ئاواتیە ئاواتی

    ترجمه فارسی:

    در این گلشن،قناری در حالیکه زیر سایه سنبل(گل فصل بهار)ایستاده
    است،مستانه می نالد.

    قمری از ناز و عشوه گلها و نسیم خنک باد بهاری دلشاد و سرخوش است و
    ترانه بهاری سرداده است.

    با مستان دمساز شده و خیالاتش را آراسته،بزمی ظریف و زیباست و این
    نهایت آرزویش است که همیشه شرخوش شاد باشد و در بزم بهاری چهچه مستانه سر دهد.

    در سراسر چمنزار و دشتهای کُردستان،بزم و شوری برپاست.

    چقدر باصفا و خوش است اطراف عشایر کوچ نشین و چادرنشینان.

    دشت و چمن و طبیعتش رنگین است

    به راستی که چه بهشت زیباییست چشمه ها،کوه ها،دره ها و دشتهای این سرزمین

    همانند تابلویی نقاشی شده،این طبیعت و سرزمین،نقشی ظریف و زیبا دارد.سرسبزی
    و پایندگی این سرزمین آرزوی دیرینه ام هست.

  4. اسفندیاری ۲۲ شهریور ۱۳۹۵ at ۸:۵۰ ب.ظ

    سلام دانلود نمیشه لطفا” درستش کنید با تشکر فراوان.

پاسخ دهید

نام *
ایمیل *
وبلاگ